“`html
2025 Yılı Türkiye Ekonomisi Raporu
HÜLYA GENÇ SERTKAYA / Türkiye ekonomisine dair 2025 yılına ait merkezi yönetim bütçe verileri belli oldu. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı rakamlara göre, merkezi yönetim bütçesi, Aralık 2025’te 528.1 milyar TL açık vermişken, yıl boyunca toplamda 1 trilyon 799.1 milyar TL bütçe açığı oluştu. Bu sonuç, 2025 yılı için 2.2 trilyon TL olarak belirlenen hedefin altında kalmıştır.
2025 yılı Aralık’ta bütçe gelirleri, bir önceki yıla göre %43.7 artış göstererek 1 trilyon 263.9 milyar TL’ye ulaşırken, giderler %4.8 artışla 1 trilyon 792 milyar TL oldu. Bu dönemde faiz ödemeleri %55’lik bir artışla 116.7 milyar TL’ye çıktı, faiz dışı giderler ise %2.5 artışla 1 trilyon 675.4 milyar TL olarak kaydedildi.
Aralık ayında vergi gelirleri %47.9 artışla 1 trilyon 47.5 milyon TL’ye ulaştı. Yılın Ocak-Aralık döneminde ise bütçe gelirleri %48 artışla 12.8 trilyon TL olurken, bütçe giderleri yıllık %35.7 artışla 14.6 trilyon TL’ye yükseldi. Vergi gelirleri, %51.3 artışla 11 trilyon 49.5 milyon TL değerine ulaştı. Faiz dışı denge ise Aralık ayında 411.5 milyar TL açık verirken, 2025 yılında toplamda 255.3 milyar TL fazla gerçekleşti.
4 Milyar Dolar Cari Açık
Türkiye’nin cari işlemler hesabı, dört ay aradan sonra yeniden açık verdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, 2025 Kasım ayında cari işlemler hesabı yıllık %45 artışla 3 milyar 996 milyon dolar açık verdi. Cari işlemler dengesi, Temmuz’da 1.72 milyar dolar, Ağustos’ta 5.37 milyar dolar, Eylül’de 1 milyar 82 milyon dolar ve Ekim’de 487 milyon dolar fazla vermişti.
Kasım ayında altın ve enerji hariç olmak üzere cari işlemler hesabında 2 milyar 132 milyon dolar fazla oluşurken, ödemeler dengesi doğrultusundaki dış ticaret açığı 6 milyar 385 milyon dolar oldu. 2025 yılı 11 aylık süreçte cari denge yıllık bazda %225 artışla 18.5 milyar dolar açık verirken, yıllıklandırılmış verilere göre Kasım ayında cari işlemler dengesi bir önceki aya göre 1 milyar 235 milyon dolar artışla 23 milyar 226 milyon dolar açık kaydetti.
2025 İçin Cari Açık Hedefi
2025 yıl sonu için cari açık hedefi 22.6 milyar dolar olarak belirlenmişti. TCMB’nin Aralık ayı piyasa katılımcıları anketinde ise 2025 yılı sonu cari açık tahmini 21.3 milyar dolar olarak ortaya çıktı. Kasım ayında doğrudan yatırımlar kaynağıyla net girişler 343 milyon dolar olurken, portföy yatırımlarında 1 milyar 24 milyon dolar net çıkış yaşandı.
TCMB döviz cinsinden net rezervleri Kasım ayında 4 milyar 766 milyon dolar, Ocak-Kasım döneminde 17.8 milyar dolar azaldı. Net hata ve noksan kaleminde Kasım ayında 1.9 milyar dolar, Ocak-Kasım döneminde ise 18 milyar dolara ulaşan kaynağı belirsiz para çıkışı görüldü.
Ekonomi Uzmanlarından Açıklamalar
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2025 yılı Ocak-Kasım döneminde cari açıkta gözlemlenen 12.8 milyar dolarlık artışta altın dengesindeki bozulmanın etkili olduğunu belirtti. Şimşek, küresel ticaretteki zorluklara ve altın fiyatlarındaki artışa rağmen ihracatın güçlü duruşunun, cari dengeyi sürdürülebilir seviyelerde tutmaya yardımcı olduğunu vurguladı.
Diğer yandan, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, kasım ayında sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinde ciro endeksi yıllık bazda %37.3 artış gösterdi. Ticaret satış hacmi ise %7.1 artarken, perakende ticaret de %14.2’lik bir artış kaydetti.
Para Politikası Kurulu’nun (PPK) 22 Ocak’taki toplantısında faiz oranlarında yapılacak değişikliklerin yanında, yatırım programları ve bütçe dengeleri üzerinde de önemli tartışmalar yapılması bekleniyor.
“`
